1. Wstępujący do nieba Chrystus wskazuje kierunek, w jakim zmierzamy. Prośmy w tej Eucharystii, abyśmy twardo stąpając po ziemi, zawsze byli wpatrzeni w niebo, do którego zmierzamy.
2. Zapraszamy na nabożeństwa majowe o godzinie 17.30.
3. Dziękujemy za liczny udział w Dniu Fatimskim. Comiesięczne nabożeństwa wpisują się w duchowe przygotowanie jubileuszu powstania naszej parafii.
4. Bardzo dziękujemy za ofiary składane na tacę i przesyłane na konto parafii: 84 1240 3510 1111 0010 0842 8371. W intencji dobroczyńców celebrowane są Msze święte.
5. W kalendarzu liturgicznym trwa nowenna przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego.
6. Została przygotowana wyjątkowa publikacja autorstwa ks. prałata Władysława Łęgi, odnaleziona w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Pomorskiej w Wejherowie. Składa się ona z 21 opowiadań zawierających wydarzenia od historycznego plebiscytu na Powiślu do okresu okupacji niemieckiej. Książka ma 185 stron. Jest jedną z prawie 200 prac naukowych (archeologicznych i etnograficznych) byłego kapelana Wojska Polskiego i dziekana Sopotu. Ks. Władysław Łęga aktywnie angażował się w akcji powrotu Ziemi Pomorskiej do Niepodległej Polski. Opracowana do druku przez ks. Mirosława Gawrona będzie kolportowana jako cegiełka na malowanie kościoła.
7. Pielgrzymka autokarowa śladami ks. prałata Franciszka Gruczy do sanktuarium Matki Bożej w Sianowie oraz Kartuz, zostaje przeniesiona na sobotę, 20 czerwca br. Zapisy w zakrystii i biurze parafialnym. Koszt z obiadem 150 zł.
8. Polecamy kolejne numery gazet: Gościa Niedzielnego i Niedzieli oraz nowy numer Galilei poświęcony św. Pawłowi.
9. Zmarli w tygodniu: śp. Alicja Domaradzka-Pelc, śp. Krystyna Leszczyńska i śp. Krystyna Zelem. Dobry Jezu a nasz Panie…
10. Wszystkim Parafianom i Gościom życzymy w okresie Zmartwychwstania Pańskiego błogosławieństwa Bożego i opieki Matki Bożej.
=============================================
W dniach 26–28 maja 2026 r. w Auli Jana Pawła II w zabudowaniach kurialnych, w sąsiedztwie Archikatedry Oliwskiej, odbędzie się ogólnopolska konferencja naukowa poświęcona jubileuszowi powstania samodzielnej diecezji gdańskiej. Mamy nadzieję, że to wyjątkowe wydarzenie, przyniesie jedyne w swoim rodzaju podsumowanie wieku skomplikowanej historii regionu – od narodzin diecezji w Wolnym Mieście Gdańsku, przez doświadczenie wojny i komunizmu, aż po dzień dzisiejszy.
Program obejmuje dziesięć sekcji tematycznych, w których wystąpi kilkudziesięciu prelegentów z różnych ośrodków akademickich, naukowych bądź archiwalnych w Polsce. Uczestnicy przyjrzą się nie tylko sylwetkom rządców diecezji (Eduarda O’Rourke’a, Carla Marii Spletta czy Tadeusza Gocłowskiego), ale także roli zakonów żeńskich i męskich, duszpasterstwom akademickim i zaangażowaniu kapłanów w ruch opozycyjny epoki „Solidarności”. Ważnym punktem obrad będą wątki poświęcone sztuce sakralnej, mniejszościom wyznaniowym na Pomorzu Gdańskim oraz obecności języka kaszubskiego w życiu religijnym.
Zapraszamy do wysłuchania referatów i udziału w dyskusjach nad historią, która trwale zapisała się w krajobrazie duchowym i materialnym Trójmiasta i okolic. Wstęp wolny!
PROGRAM KONFERENCJI
* DZIEŃ 1 – 26 MAJA 2026 – WTOREK *
9:00–9:30 – otwarcie konferencji
SEKCJA I – Wprowadzenie
9:30–9:50 – abp dr Tadeusz Wojda SAC, Wkład Kościoła katolickiego w integrację społeczeństwa na Pomorzu Gdańskim w okresie powojennym
9:50–10:10 – dr Daniel Gucewicz (Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku), Wiek partykularnego biskupstwa gdańskiego. Zarys dziejów i stanu badań
10:10–10:30 – Zdzisław Kościelak, Sto lat zamiast tysiąca. Dlaczego tysiącletni Gdańsk został siedzibą diecezji tak niedawno?
10:30–10:50 – ks. Krzysztof Borysewicz (Kuria Metropolitalna Gdańska), W blaskach Roku Jubileuszowego. Bilans inicjatyw związanych ze stuleciem Archidiecezji Gdańskiej
10:50–11:10 – przerwa na kawę
SEKCJA II – Duchowieństwo
11:10–11:30 – ks. kmdr por. dr Zbigniew Jaworski (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II), Męczeńska droga na ołtarze i kult błogosławionego ks. kmdr. por. Władysława Miegonia, Kawalera Orderu Virtuti Militari i Krzyża Walecznych
11:30–11:50 – ks. dr Leszek Jażdżewski (Archiwum Archidiecezjalne w Gdańsku), Swastyka czy krzyż? Proboszcz i dziekan z Mierzeszyna ks. Jan Paweł Aelterman (1876–1939) wobec nazizmu
11:50–12:10 – dr Witold Parteka (Politechnika Gdańska), Polscy księża zaangażowani w opiekę duszpasterską nad studentami Polakami w Wolnym Mieście Gdańsku
12:10–12:30 – Marek Adamkowicz (Muzeum Gdańska), Antypolska działalność duchowieństwa gdańskiego w okresie Wolnego Miasta Gdańska
12:30–12:50 – ks. dr Mirosław Gawron, Duszpasterze rzymskokatoliccy w Sopocie w stuletniej historii diecezji gdańskiej
12:50–13:10 – dyskusja
13:10–14:10 – przerwa
SEKCJA III – Zakony żeńskie
14:10–14:30 – Anna Dymek (Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku), Siostry boromeuszki w Gdańsku 1852–1945
14:30–14:50 – s. Kazimiera Korzeniewska OP (Archiwum Zgromadzenia Sióstr św. Dominika w Krakowie), Dominikanki w Wolnym Mieście Gdańsku
14:50–15:10 – s. Barbara Brodowska SAC (Archiwum Polskiej Prowincji Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Apostolstwa Katolickiego w Warszawie), Działalność sióstr pallotynek w archidiecezji gdańskiej w latach 1945–2025
15:10–15:30 – s. Bernadeta Żabierek ZSNM (Archiwum Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi we Włocławku), Zgromadzenie Sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanej Maryi w Gdańsku przy ul. Kościelnej w latach 1946–1989
15:30–15:50 – dyskusja
15:50–16:10 – przerwa na kawę
SEKCJA IV – W kręgu sztuki sakralnej
16:10–16:30 – dr Anna Sawicka (Zespół Szkół Muzycznych w Gdańsku-Wrzeszczu, Opera Bałtycka), Tablice pamiątkowe w sopockich kościołach
16:30–16:50 – dr Jacek Bielak (Uniwersytet Gdański), Artysta w kościele. Modele współpracy w adaptacji wnętrz sakralnych do postanowień Soboru Watykańskiego II
16:50–17:10 – ks. Andrzej Starczewski (Kuria Diecezjalna Elbląska), Troska o gotyckie kościoły na Żuławach Malborskich w latach 1945–1992
17:10–17:30 – Dorota Kucharczyk (Muzeum Gdańska), Między odbudową a kreacją. Powojenne kościoły Gdańska jako nośniki miejskiej tożsamości na wybranych przykładach
17:30–17:50 – dyskusja
* DZIEŃ 2 – 27 MAJA 2026 – ŚRODA *
SEKCJA V – Wolne Miasto i trudne początki
9:30–9:50 – dr hab. Sławomir Kościelak, prof. UG (Uniwersytet Gdański), Kościół katolicki w Gdańsku w przededniu utworzenia samodzielnej diecezji gdańskiej. Zarys problemu
9:50–10:10 – dr Dimitriy Panto (Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku), Nauczyciel i pasterz. Losy biskupa Edwarda O’Rourke przed przyjazdem do Gdańska
10:10–10:30 – dr Jan Daniluk (Uniwersytet Gdański, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku), Kościół rzymskokatolicki w Wolnym Mieście Gdańsku – ujęcie statystyczne
10:30–10:50 – ks. prof. dr hab. Wojciech Zawadzki (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Archiwum Diecezji Elbląskiej), Kapłani diecezji warmińskiej w parafiach żuławskich diecezji gdańskiej w latach 1925–1945
10:50–11:10 – dr Aleksandra Kmak-Pamirska, Zmienność pamięci. Carl Maria Splett w polskiej i niemieckiej pamięci historycznej
11:10–11:30 – dyskusja
11:30–11:50 – przerwa na kawę
SEKCJA VI – Czasy komunizmu
11:50–12:10 – dr hab. Grzegorz Berendt, prof. UG (Uniwersytet Gdański, Instytut Pamięci Narodowej), Między sekciarstwem a taktycznym umiarkowaniem. Gdańscy komuniści wobec Kościoła rzymskokatolickiego w latach 1945–1970
12:10–12:30 – dr hab. Rafał Łatka, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Instytut Pamięci Narodowej), Prymas Stefan Wyszyński wobec diecezji gdańskiej i jej rządców (1949–1981). Zarys zagadnienia
12:30–12:50 – dr hab. Dominik Zamiatała CFM, prof. UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), Zrzeszenie Katolików „Caritas” w diecezji gdańskiej
12:50–13:10 – ks. dr hab. Jarosław Wąsowicz SDB (Salezjański Instytut Teologiczny w Krakowie, Archiwum Salezjańskiej Inspektorii Pilskiej), Formacja społeczna i religijna katolików świeckich. Początki duszpasterstwa stanowego w diecezji gdańskiej w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX w.
13:10–13:30 – ks. dr Wacław Umiński CM (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie), Działalność wizytatorska ks. dr. Tadeusza Gocłowskiego CM (1973–1982)
13:30–13:50 – dyskusja
13:50–14:50 – przerwa
SEKCJA VII – Zakony męskie
14:50–15:10 – dr Leszek Molendowski (Muzeum Gdańska, Pomorska Szkoła Wyższa w Starogardzie Gdańskim), Jedyni. Pallotyni w Wolnym Mieście Gdańsk (1927–1945)
15:10–15:30 – dr hab. Lucyna Przybylska, prof. UG (Uniwersytet Gdański), Franciszkanie w Gdyni 1936–2026
15:30–15:50 – ks. dr Maciej Gawlik CR (Archiwum Prowincji Polskiej Zmartwychwstańców w Krakowie), Pierwsze lata zmartwychwstańców w Gdańsku. Próba rekonstrukcji wydarzeń
15:50–16:10 – o. Damian Krawczyk SJ, Nihil novi? Co nowego przynieśli jezuici do diecezji gdańskiej
16:10–16:30 – Marcin Sanak (Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie), Ojciec Anioł Siwek OP – szykanowany przez władze komunistyczne administrator parafii pw. św. Mikołaja w Gdańsku (1948–1962)
16:30–16:50 – dyskusja
* DZIEŃ 3 – 28 MAJA 2026 – CZWARTEK *
SEKCJA VIII – Tożsamość i współczesność
9:30–9:50 – dr Eugeniusz Pryczkowski (Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie), Obecność języka kaszubskiego w życiu diecezjan gdańskich
9:50–10:10 – ks. dr Bogusław Głodowski, Rozwój duszpasterstw: trzeźwości – policji – Kaszubów – w stuleciu biskupstwa gdańskiego (1925–2025)
10:10–10:30 – ks. prof. dr hab. Zdzisław Kropidłowski (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), Gdański Instytut Teologiczny – Filia Wydziału Teologii KUL w Gdańsku – Wydział Teologii Uniwersytetu Gdańskiego
10:30–10:50 – ks. dr Krystian Wilczyński (Gdańskie Seminarium Duchowne), Współczesne ślady św. Wojciecha w Archidiecezji Gdańskiej
10:50–11:10 – dr Maciej Żakiewicz, Rys duchowości gdańskiej epoki „Solidarności” 1980–1995 w pisarstwie Zbigniewa Żakiewicza
11:10–11:30 – dyskusja
11:30–11:50 – przerwa na kawę
SEKCJA IX – Wokół opozycji (nie tylko politycznej)
11:50–12:10 – dr Judyta Bielanowska (Europejskie Centrum Solidarności), Duszpasterstwo akademickie o. Ludwika Wiśniewskiego jako płaszczyzna formacyjno-intelektualna Ruchu Młodej Polski w świetle wspomnień i świadectw gdańskich opozycjonistów
12:10–12:30 – dr Arkadiusz Kazański (Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku), Absolucja generalna, czyli księża w strajkujących zakładach w Sierpniu ’80 w Trójmieście
12:30–12:50 – dr Jan Hlebowicz (Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku), Sojusznik czy przeciwnik? Ewolucja postawy ks. Henryka Jankowskiego wobec młodzieżowej opozycji (1981–1989)
12:50–13:10 – dr Mateusz Ihnatowicz (Instytut Dziedzictwa Solidarności), Droga Neokatechumenalna w diecezji gdańskiej w latach osiemdziesiątych jako formacja religijna wroga wobec realnego socjalizmu
13:10–13:30 – Mariusz Obarzanek (IX Liceum Ogólnokształcące), Świecki w służbie Kościoła. Doktor Eugeniusz Myczka (1908–1993) i jego wkład w życie diecezji gdańskiej
13:30–13:50 – dyskusja
13:50–14:50 – przerwa
SEKCJA X – Peryferie
14:50–15:10 – prof. dr hab. Igor Hałagida (Uniwersytet Gdański), Niedostrzegane centenium. Stulecie obecności grekokatolików na Pomorzu Gdańskim
15:10–15:30 – dr Tomasz Bugaj (Uniwersytet Śląski w Katowicach), Między konfliktem a współistnieniem. Mniejszości wyznaniowe w Wolnym Mieście Gdańsku na przykładzie Badaczy Pisma Świętego
15:30–15:50 – dr Magdalena Tomczyk (Szkoła Podstawowa nr 24 z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie), Początki kształtowania się parafii Kościoła Polskokatolickiego na obszarze Pomorza Gdańskiego
15:50–16:10 – dr Andrzej B. Krupa (Towarzystwo Naukowe im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie), Diecezja gdańska w świetle archiwaliów Wydziału do spraw Wyznań w Elblągu. Zarys zagadnienia
16:10–16:30 – dyskusja